Yaşasın Cumhuriyet

Atatürk’ün Cumhuriyet Devrimleri
Mustafa Kemal Atatürk Afet İnan'ın tarih öğretmenliği yaptığı Ankara Kız Lisesi'nin önünde Afet İnan ve Başbakan İsmet İnönü ile birlikte. (12 Mayıs 1934)
9 / 13

9. Atatürk’ün Cumhuriyet Devrimleri

Türk tarih ve dil kurumunun kurulması

M.K. Atatürk, tarihin getirmiş olduğu birey, toplum ve devlet ilişkisini anlamış ve buna uygun adımlar atmıştır. Özellikle Türkiye ve Türk tarihi hakkında memlekette ve dünyada yaratılan bilinçli ve veya bilinçsiz algıları çürütmek ve Ulusal kültür ve geçmiş benimsenerek Tarih bilimine ve topluma katkıda bulunmak için, 15 Nisan 1931 senesinde Türk Tarih Kurumu kurulmuştur.

Türk Tarih Kurumunun kurulmasındaki amaç sadece Osmanlı ve İslamiyet sonrası Türk devletleri tarihini irdelemek değil aynı zamanda Asya, Avrupa, Dünya tarihi ve uygarlıklarını araştırmak batılı ve doğulu kaynaklarda yer alan suçlamaları gerçek dışı iddiaları çürütmek ve Türklerin sadece asıp kesen bir uygarlık olmadığını açıklamak hedeflenmiştir.

M.K. Atatürk’ün TTK’ya verdiği değer öylesine büyüktü ki vasiyetnamesinde, İş bankasında bulunan hisselerinin gelirini, devletten özerk bir şekilde çalışmalarını yürütebilmesi için TTK’ya bırakmıştır. Ancak maalesef seksen darbesinde kurumun hisselerine devlet tarafından el konulmuş ve özerkliğini kaybetmiştir.

Türk Tarih Kurumundan sonra; 12 Temmuz 1932 tarihinde, harf ve eğitim devrimini destekleyici ve dil sorununun daha etkili bir şekilde çözülebilmesi için Türk Dil Kurumu kurulmuştur. Osmanlı döneminde devlet dili Arapça ve Farsça kelimelerle ağırlaşmış, halkın anlayamadığı bir yapıya bürünmüştü. Bu durum, toplumda kültürel bir kopukluk yaratıyordu. Atatürk ise dili, milletin kimliğini ve birliğini yansıtan en önemli unsur olarak görüyordu. Türk Dil Kurumu, bu anlayışla çalışmalarına 1932 senesinde başladı. Halkın konuştuğu sade Türkçe esas alındı, Yabancı kökenli kelimelere Türkçe karşılıklar bulundu, Eski metinleri tarayarak Türkçenin kökleri araştırıldı, Sözlükler, dilbilgisi kitapları ve terim kılavuzları hazırlandı.

Türk Dil Kurumu’nun çalışmaları sayesinde Türkçe, kısa sürede sadeleşti, halkın diliyle devletin dili birleşti. Eğitimde, bilimde ve kültürde daha anlaşılır bir ifade biçimi benimsendi. Bugün kullandığımız pek çok kelime, TDK’nın bu ilk yıllardaki çalışmalarıyla dilimize kazandırıldı. Böylece Türkçe, çağdaş bir kültür ve bilim dili olarak güçlenmeye devam etti.

Önceki Sonraki