Yaşasın Cumhuriyet
xmanberkay
8. Atatürk’ün Cumhuriyet Devrimleri
Harf devrimi (1 kasım 1928)
Osmanlı devletinde kullanılan gündelik dil Arapça kelimeler ile harmanlanmış Türkçe iken kağıt üstünde ve okumada Arapça-Farsça kullanılıyordu. Aslında Cumhuriyetin ilanından öncede bu konu bazı Osmanlı aydınları tarafından gündeme getirilmiş fakat sonuç alınamamıştı.
Arapça ve Farsça harflerin öğrenilmesinin de getirdiği zorluktan halk öğrenmekten geri kaçıyordu öyle ki okuma yazma oranı %9'un altında idi. Harf devrimi ile bu oran 1990 senesine kadar %95'in üzerine çıkmıştır. Kolay okuma ve yazma olanağı sağlayan, kanun 1 kasım 1928 senesinde kabul edilmiş ve Türk dili, Latin alfabesi ile harmanlanarak devlette ve toplumsal hayatta resmi alfabe olmuştur.
Harf devrimi yurt genelinde okuma yazma oranının kısa süre içerisinde yükselmesini sağlamıştır. Harf Devrimi’nin kabul edildiği gün, Bakanlar kurulunca “Millet mektepleri teşkilat talimatnamesi” yayınlanmıştır. talimat ile Yeni Türk harflerini tanıtmak ve okuma yazma oranının yükseltilmesi ve okuma yazma seferberliği için, Millet mektepleri 1 Ocak 1929'da açılmıştır. Dört ay olmak üzere iki dönemden oluşacak şekilde planlanan okulların programında sadece okuma yazma öğretmek amacı güdülmemiş, aynı zamanda matematik, sağlık ve yurt bilgisi dersleri de verilmiştir. Açılan bu Millet mekteplerinden 1936 senesine kadar 2.546.000 kişi diploma almıştır. Yapılan eğitim ve harf devrimi ile Halk evleri açılmış ve zaman içerisinde giderek yaygınlaşmış ve üniversite reformuna kapı aralamıştır.
“Arkadaşlar: güzel dilimizi ifade etmek için yeni harfleri kabul ediyoruz. Bizim güzel ahenkli ve zengin dilimiz yeni Türk harfleriyle ortaya çıkacaktır."
– Mustafa Kemal Atatürk
