Dünyanın "Şeytan İkizi" Venüs
xmanberkay
2. Venüs Neden “Dünyanın İkizi”?
Gökyüzüne baktığımızda Ay’dan sonra en parlak gök cismi olarak gördüğümüz Venüs, insanlığın binlerce yıldır dikkatini çeken bir gezegen olmuştur. Antik çağlarda “sabah yıldızı” ve “akşam yıldızı” olarak iki ayrı gök cismi sanılmış, daha sonra aslında tek bir gezegen olduğu anlaşılmıştır. Bilim insanlarının Venüs’e özel bir ilgi duymasının en önemli nedeni ise onun Dünya ile olan şaşırtıcı benzerlikleridir.
Güneş Sistemi’nde Dünya’ya en çok benzeyen gezegen kuşkusuz Venüs’dür. Çapı Dünya’nın çapının yaklaşık %95’i kadardır. Kütlesi de Dünya’ya oldukça yakındır. Bu nedenle iki gezegen çoğu zaman “kozmik kardeşler” olarak tanımlanır. Her iki gezegen de kayasal yapıya sahiptir. çekirdek, kayaçlardan oluşan manto ve sert bir kabuk… İlk bakışta Venüs, sanki Dünya’nın biraz daha sıcak bir kopyası gibi görünmektedir.
Ayrıca Güneş’e uzaklık bakımından Dünya’ya en yakın komşumuz Venüs’dür. Güneş Sistemi’nde Dünya’nın hemen iç yörüngesinde bulunur. Bu yakınlık, iki gezegenin oluşum süreçlerinin de benzer olabileceği fikrini doğurmuştur. Bilim insanları uzun süre Venüs’ün de bir zamanlar Dünya gibi okyanuslara, nehirlere ve belki de yaşama ev sahipliği yapmış olabileceği fikrini savundular.
Peki Sonra Ne Oldu?
Ancak beraber büyüyen bu iki kardeşin hikayesi bir noktada ayrıldı. Dünya ile neredeyse aynı ham maddelerden oluşan, benzer büyüklükteki bu gezegen bugün: Ortalama 465°C yüzey sıcaklığına, Dünya’nınkinden 90 kat daha yoğun bir atmosfere, Sülfürik asit yağmurlarına, Kavurucu ve boğucu bir çevreye sahip. Yani Venüs, görünüşte Dünya’nın ikizi olsa da gerçekte tamamen farklı bir evrimin ürünü.
Eğer iki gezegen başlangıçta bu kadar benzer idiyse, Venüs nasıl oldu da cehennemi andıran bir dünyaya dönüştü? Bu soru, modern gezegen biliminin en önemli problemlerinden biridir. Venüs’ü anlamak, aslında Dünya’nın geçmişini ve geleceğini anlamak demektir. Belki de Venüs, bize gezegenimizin ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatan kozmik bir aynadır.
Bu sayının ilerleyen bölümlerinde, Venüs’ün bugün neden bu kadar farklı olduğunu, atmosferindeki kaçak sera etkisini ve insanlığın bu gezegeni nasıl keşfettiğini ayrıntılarıyla inceleyeceğiz.
